Slordige tabakswet strandt bij rechter
Wat betekent de uitspraak van het Hof Leeuwarden precies voor het rookverbod? In ieder geval dat de rechter de wetgever een gevoelige tik op de vingers gaf wegens slecht formuleren.
Vorige week verloor de staat voor de tweede keer in hoger beroep een zaak tegen een klein café.
Politiek en bestuurlijk is het natuurlijk een gevoelige nederlaag voor minister Klink (Volksgezondheid, CDA). Er zal ongetwijfeld reparatiewetgeving komen. Maar juridisch blijft het interessant om te zien waar het mis ging.
Het komt maar zelden voor dat de rechter zo uitgesproken de wetgever corrigeert. Lees hier het arrest van het Hof en hier wat het betekent, op www.publiekrecht.blogspot.com van de Universiteit van Amsterdam, een van de betere juridische blogs in de Nederlandse taal, in een bijdrage van Geerten Boogaard, docent staatsrecht.
Sleutelzinnetje in het arrest is dit. Taalkundig laat het woord ‘maatregelen’ echter ruimte voor iets anders dan een ‘rookverbod’. Het staat in de derde alinea onder het tussenkopje Misvatting en gaat over de betekenis van artikel 11a lid 1 Tabakswet.
Dat artikel heeft het niet over een verplichting voor horecawerkgevers om horecaruimten ‘rookvrij’ te maken of daarin een ‘rookverbod’ in te stellen. Maar van een verplichting zodanige maatregelen te treffen dat werknemers kunnen werken zonder hinder of overlast van roken door anderen. Dat zou dus theoretisch ook door met een gasmasker rond te lopen kunnen of met een zeer sterke luchtverversing.
Het Hof concludeert dat er in de wet dus geen grondslag is om een rookverbod in te stellen. De boetes die Klink liet uitdelen waren dus niet gebaseerd op enige wet en daarmee onrechtmatig. Ziehier het legaliteitsbeginsel in de praktijk. Nulla poene sine lege. Geen straf zonder wet die eraan voorafging. Het weblog Publiekrecht en politiek trekt de conclusie dat andere publieke ruimten te snel een rookverbod hebben ingesteld. Ook de NS was slechts verplicht was om ‘maatregelen’ tegen hinder en overlast van rokende passagiers te nemen. En ook kroegen met rokend personeel zullen al vrij snel kunnen zeggen dat het personeel geen hinder of overlast ondervindt van rokende klanten.
Lees hier een eerdere posting over het rookverbod.
Reageren?’Nuanceren en argumenteren verplicht. Alleen onder volledige naam.
maandag 6 juli 2009, 17:34 uur
Eindelijk gerechtigheid! Want deze regering doet er alles aan om juist de kleine ondernemer het leven zuur te maken. Waarom zo’n ingewikklede wet? Verplicht alleen de café’s (en hou restaurants rookvrij, roken en eten horen niet bij elkaar) om op de voordeur aan te geven dat er wel of niet gerookt wordt en je bent klaar. De mensen (lees: de kiezer) heeft zelf ook verstand en kan daarmee prima zijn eigen beslissingen nemen. Daar hebben we Klink echt niet voor nodig. Dat personeel beschermd moet worden tegen meeroken kan ik nog wel begrijpen want meeroken is wel slecht, maar dat is de atmosfeer rond Schiphol en de grote steden ook, en de ideale wereld bestaat niet. Leven en laten leven. Vind je roken vies, ga dan ergens werken waar je een rookvrije plek hebt en is dat in de horeca dan dus niet in een café voor rokers. Als je allergisch bent voor katten ga je ook niet in een asiel werken.
maandag 6 juli 2009, 18:58 uur
Willemstad, Curaçao N.A. 6 juli 2009
Een volkomen terechte uitspraak !!
Het is toch te triest voor woorden, dat een wetgever zo teruggefloten wordt … door een rechter.
maandag 6 juli 2009, 22:07 uur
Ik kan mij ook niet herinneren dat het ooit de bedoeling is geweest om een rookverbod in te stellen. Zoals de rechter argumenteert en hierboven omschreven wordt gaat het om de werknemers en vloeit dit beleid voort uit eerdere maatregelen die bij andere bedrijven zijn ingevoerd om werknemers te beschermen. Ook daar is geen rookverbod, maar de verplichting om werknemers een rookvrije werkomgeving te bieden. De Horeca heeft vanwege de bijzonder positie hierop uitstel gekregen en is verzocht zelf aan de slag te gaan. Dat is mislukt, maar nergens en m.i. nooit is er sprake geweest van een rookverbod. Dat dat in de discussie er in is geslopen is leuk, maar geeft niet de oorsprong en de ingeslagen weg weer waarom het allemaal begonnen is (even afgezien van het feit dat het misschien wel de bedoeling is geweest van de overheid, maar dat ze daar vanaf hebben gezien wegens andere (hogere) wetten en dus de gezondheid van de werknemer hebben gebruikt (misbruikt)). Alsnog een echt verbod zou dan ook weer veel verder gaan dan bij andere bedrijven. M.i. heeft Klink zijn hand en eigen agenda overspeelt. Dat moet niet doorgaan en nog erger worden.
maandag 6 juli 2009, 23:15 uur
Ik, als niet roker, heb nooit een probleem gehad met mensen die in kroegen rookten.
Ondanks het feit dat allergische reacties me wel eens plaagden, maar dan kom je gewoon een keertje niet in het cafe.
En 25 jaar geleden waren er al bruine kroegen die iets deden tegen de overlast van teveel rook.
En omdat er genoeg markt werking mogelijk is / was, had een niet rokers cafe genoeg kans.
Ik denk dat het voldoende moet zijn om ervoor te zorgen dat er niet rokers cafetjes zijn, en welke dat is, vechten ze onderling maar uit.
Maar omdat de niet rokers, ook vaak niet drinkers zijn, helpt zon verbod dus ook totaal niet.
Het beschermen van het personeel is de enige reden om iets te doen.
Maar ook dat is betrekkelijk, wie 10 jaar geleden als barkeeper solliciteerde, wist dat ie in een zweterige rokerige ruimte kwam te werken.
Dus waar hebben we het over?
Terecht teruggefloten dus.
dinsdag 7 juli 2009, 03:30 uur
Ach ja, en van roken krijg je ook geen kanker.
Hoeveel heeft de tabakslobby betaalt aan het Hof in Leeuwarden?
Ja en inderdaad. Laten we alle niet rokers voortaan verplicht met een gasmasker rondlopen.
Beter voorstel: iedere niet-roker moet schadeloos gesteld worden door de rokers voor het verpesten van de leefomgeving. Milierechten zijn toch verhandelbaar?
Dat zal een duur akkefietje worden.
dinsdag 7 juli 2009, 10:07 uur
p hansen [dinsdag 7 juli 2009, 03:30 uur]:
Ahaa een ex-roker nu overtuigt anti-roker. Die blijken erger te zijn dan gewoon niet rokers. Weet je, misschien is het sowieso goed om met een gasmasker rond te lopen ivm via lucht overdraagbare ziekten & fijnstof & uitlaatgassen & allergiën & kampvuurtjes & nog een hele rits andere ’schadelijke’ dingen waarvoor de regering zich niet zo geroepen voelt om een verbod in het leven te roepen.
dinsdag 7 juli 2009, 10:59 uur
Briljante uitspraak. Ik denk dat de rechters aangevoeld hebben dat de geloofwaardigheid van de rechtelijke macht op het spel stond. Je ging je namelijk afvragen of de vorige rechters gepikeerde rokers waren of misschien zelfs betaald kregen.
Door te constateren dat de wet niet goed geformuleerd is, is de lei weer schoon geveegd. Wat ik daarbij ook zo bijzonder knap vind, is dat ze de wet bekritiseerd hebben op de centrale gedachte. Als je als wetgever (terecht) wil dat cafés rookvrij zijn dan moet je dat ook expliciet zeggen. En niet zo indirect formuleren als een maatregel om het personeel te beschermen.
And last but not least: die rechters hebben impliciet de wetgever een voorzetje gegeven om te doen wat juist en correct is, namelijk een zwaardere beperking te formuleren voor een substantie die eigenlijk een ordinaire hard drugs is (die ooit toevallig een legale status heeft verworven).
dinsdag 7 juli 2009, 13:39 uur
Klink en de kamer willen een algeheel rookverbod voor de horeca. Dat is regelrechte inperking van de vrijheid. Dat gaat niet meer om het beschermen van werknemers, maar om de levensstijl/keuze van burgers in te perken. Dit wordt dus een hele andere discussie. Het is in en intriest dat dat weer zo maar tussen neus en lippen er doorheen wordt gedouwd.
We gaan moraal opleggen? Dan zijn we voorlopig niet klaar.
dinsdag 7 juli 2009, 15:37 uur
Gelukkig dat de rechter dit heeft bepaald. Ik als gelegenheidsroker heb het roken in cafe’s gemist (niet in restaurants, daar was altijd al een rokers en niet-rokers afdeling). Typisch voorbeeld van hoe onze regering zich heeft verscholen achter Europese wetgeving (en zo onterecht de EU impopulair maakt) terwijl in andere EU landen dit heel anders en soepel wordt opgelost. Mijn optie: de eenmans horeca zaken moeten worden ontzien.
dinsdag 7 juli 2009, 20:28 uur
Het rookverbod werd exact 400 jaar ingesteld na het toelaten van tabaksteelt door de Ambtsjonkers op de Veluwe in juli 1608. Ze hadden zich lang verzet tegen die stinkende praktijken. Na enkele decennia was het zo zegenrijk voor de streek dat gemeenten het tabaksblad opnamen in hun gemeentewapen.
In de 19e eeuw was Nederland het land met het grootste tabaksgebruik per inwoner. “Ze steken met het stompje de volgende sigaar aan zonder maar een pas in te houden!”, zoals een Italiaanse reiziger waarnam.
Tot de jaren ‘40 propagandeerde de overheid de tabaksteelt en wees er op dat met een goede bereiding geen gezondheidseffecten ontstonden.
De commercialisering heeft de tabak fors meer/te giftig gemaakt met de smaak- en andere middelen als een ‘kwaliteitverbetering’ of te wel een onderscheid ten opzichte van andere leveranciers.
Kijkend naar schadelijke stoffen blijkt dat in het gemiddelde Europese rokerscafé meerokers aan 10 microgram benzeen per kubieke meter lucht blootstaan. In de gemiddelde Europese auto blijkt dit 27,5 microgram benzeen per kubieke meter lucht. Met een autodichtheid in Nederland die een veelvoud hoger ligt dan het Europees gemiddelde ligt de vervuiling binnen de Nederlandse auto’s fors hoger. Aan die vervuiling stellen werkgevers ook hun personeel bloot. Over deze aanzienlijke gezondheidsrisico’s lijkt men niet geïnformeerd te moeten zijn.
In een onderzoek in Australië bleek dat iedere 10 microgram benzeen per kubieke meter lucht het risico op astma verdrievoudigt. In de gemiddelde auto in de EU betekent een achtvoudig risico op astma.
Statisch blijken autogebruik en astma ook vrijwel in gelijke mate te zijn toegenomen. Astma van 2% in 1971 tot 13% onder basisschoolkinderen in 2007!
Een ultiem bewijs van de relatie tussen astma en benzeen blijkt uit het terugbrengen van het aandeel benzeen in de autobrandstoffen van 5% naar 1% in de EU in 2000. Het aantal astmagevallen vertoonde een (tijdelijke) daling. De verdere toename van autogebruik - en vooral door kleine kinderen voor het vaker halen en brengen - zorgden in vijf jaar tijd voor een verdere stijging van het aandeel astmapatiënten van 8% naar 13%.
Aandacht en voorlichting over deze relatie met astma verdient - vooral ter bescherming van kinderen - meer prioriteit dan het verjagen van de laatste rokers die geheel vrijwillig in laatste rokerscafeetjes verblijven.