327 jaar geleden - Al in 1690 stelde het Haarlemse stadsbestuur een rookverbod in. Niet voor sigaretten, want die bestonden nog niet; maar voor het roken van de pijp (ook vrouwen rookten pijp). Vanaf 18 juli 1690 was het verboden om op straat en openbare plaatsen te roken.

De boete die op het roken stond, moest ter plekke worden betaald. De bevolking pikte het niet en kwam in opstand. Hoewel het stadsbestuur de omstreden rookwet niet introk, werd het roken op straat wel weer gedoogd.

Omstreeks 1610 kwam in Amsterdam en Leiden aarzelend de eerste pijpenproductie op gang. In de 17e eeuw werd roken steeds algemener. Overal werd er gerookt: in huizen, winkels, herbergen en op trekschuiten. Nederland als handelsnatie, met Amsterdam als middelpunt, speelde een belangrijke rol in de tabakshandel. In Engelse bronnen werden Nederlanders afgebeeld als kettingrokers.
β€˜Een hollander zonder pijp zou te Amsterdam een nationale onmogelijkheid zijn. Een stad zonder huis, een toneel zonder acteur, een lente zonder bloemen. Een hollander zou zonder zijn pijp en tabak in de hemel niet zalig kunnen zijn.’
Het was in de 17e eeuw een algemeen verschijnsel. In de kroegen werden gestopte pijpen verkocht. Status en rijkdom kwamen duidelijk naar voren in de rooktraditie. Rijke mensen bezaten bijvoorbeeld een zilveren tabaksdoos, terwijl arme mensen het met de voor gestopte pijpen moesten doen. Rookattributen werden een statussymbool.
Tegenstanders
Ondanks de grote opmars van het roken, waren er ook toen al tegenstanders. Zo was het brandgevaarlijk en in het leger van Prins Maurits en op de vloot van Piet Heijn werd het roken verboden. Ook de overheid ging zware belastingen heffen op tabak. Het stadsbestuur van Haarlem ging daarin nog verder en stelde in 1690 een rookverbod in. Vanaf 18 juli 1690 was het verboden om op straat en op openbare plekken te roken. De bevolking was het niet eens met het verbod en kwam in opstand, waarbij een woedende menigte het huis van de schout bekogelde. Het werd bekend als de tabaksoproer. Hoewel het stadsbestuur de omstreden rookwet niet introk, werd het roken op straat wel weer gedoogd.