Tabaksoproer in 1690

Wij maken ons o.a. druk om het ‘meeroken’ binnenshuis, vroeger was juist het roken in het openbaar verboden.
Om precies te zijn: op 18 juli 1690 stelde het Haarlemse stadsbestuur een rookverbod in. Vanaf dat moment was het roken van de pijp (sigaretten bestonden toen nog niet) op straat en openbare plaatsen verboden. Alleen, net als bij het huidige rookverbod in de horeca, stuitte men ook toen op stevige weerstand. Het bekeuren van rokende burgers door de Schout leidde zelfs tot een complete opstand, die de boeken in zou gaan als het ‘Tabaksoproer’.

Is het tegenwoordig een probleem om een dergelijk verbod te handhaven, daar hadden ze 300 jaar geleden wat minder moeite mee. Geen bekeuring van € 60,- voor roken op het perron, nee….. geseling tot de dood tegen het fraaie decor van de Grote Markt in Haarlem. Het overkwam Bartel Mewes en Adriaan Teunise, twee krijgslieden die het voor de pijprokende burgers opnamen. Weliswaar een zinloze, maar zeker een kleurrijke manier om ‘de pijp uit te gaan’.
Kijkend naar de Tabaksoproer van 1690, zou je kunnen zeggen dat de Nederlandse overheid zich op behoorlijk glad ijs begeeft. Want met de anti-rookwet in de Horeca die nu in de maak is, verbiedt de overheid, net als ooit het Haarlemse stadsbestuur, het roken. In Haarlem leidde dat in de 17e eeuw tot zoveel verzet en ‘burgerlijke ongehoorzaamheid’, dat uiteindelijk het Haarlemse stadsbestuur het ‘buiten roken’ toch weer moest gaan gedogen.